De stadsrechten van Culemborg uit 1318

Maandag 9 december 2019
20.00 uur – Streekmuseum Baron van Brakell te Ommeren
Hans Saan – “De stadsrechten van Culemborg uit 1318 “

700 jaar geleden kreeg Culemborg van Heer Johan van Beusichem stadsrechten en de brief waarin die opgeschreven zijn hebben we nog steeds. In deze lezing beginnen we met de voorgeschiedenis van Culemborg: de ontginningen en de vroege ontwikkeling van de stad tot 1318. Dan zoomen we in op de stadsrechtenbrief. Waarom kregen we die, wat staat erin, hoe moet je dat begrijpen. Wie gaf ons die brief en waarom eigenlijk. En dan hangen er meerdere zegels onderaan. Van wie waren die en waarom deden ze dat zo.

Aan de hand van een mogelijke vete in 1318 laten we zien hoe het strafrecht in die tijd waarschijnlijk functioneerde. Het loopt helemaal niet goed af, er komt bloed aan te pas, maar dat is nodig voor de lijn van het verhaal. Jammer genoeg hebben we buiten deze brief weinig andere Culemborgse bronnen uit die tijd. Gelukkig kunnen we leren van andere steden.

Hans Saan is momenteel voorzitter van het Culemborgs historische Genootschap AWK Voet van Oudheusden. Hij is vooral bezig met de late middeleeuwen, met Bosch en Bruegel als twee ankers.

Met een werkgroep schreef hij mee aan het tijdschrift van het Genootschap: de Voetnoot over de stadsrechten, welke die avond beschikbaar is.