Lezingen

Maandag 8 oktober 2018

Lezingen >>

20:00 uur - Streekmuseum Baron van Brakell te Ommeren
André van Ingen Kleipijpen - gidsfossielen voor de moderne archeologie vanaf 1600

André van Ingen raakte al jong geïnteresseerd in de archeologie door de onderwijzers Arend Datema en Jan de Kleuver. Iedere zaterdag ging hij mee met de werkgroep archeologie naar diverse locaties in de Betuwe. Stenen pijpen en/of fragmenten werden regelmatig gevonden.
Toen, in de jaren zeventig, was er ook binnen de Historische Kring nog maar weinig belangstelling voor archeologie van na 1600. De eerste kleipijpen stammen uit begin 17e eeuw, de laatste uit 1970.
Tijdens die zaterdagen werden er regelmatig pijpenkoppen gevonden. Een deel ervan had merktekens of bijzondere vormen.
In de afgelopen 40 jaar is er veel onderzoek gedaan naar deze merktekens. Omdat er in Gouda een pijpenmakersgilde was, hebben onderzoekers daar veel informatie gevonden over de merken en de makers. Sommige merken werden gedurende langere tijd gevoerd (soms wel 100 jaar), maar de vorm van de pijpen en de inhoud veranderde ook ussen 1600 en 1970. Hierdoor is het mogelijk om gevonden kleipijpen vrij nauwkeurig te determineren, zelfs als er geen merktekens op staan. Waarom gebruikten pijpenmakers merktekens?  Om aan de gebruiker duidelijk te maken, dat het door een bepaalde maker was gemaakt en als de gebruiker dan tevreden was, ging hij voor de volgende pijp op zoek naar dit merk. Merk staat voor kwaliteit en betrouwbaarheid. Kleipijpen waren merkartikelen, net zoals terra sigillata bordjes uit de Romeinse tijd.
Tijdens de lezing wordt met foto’s de vormontwikkeling weergegeven van kleipijpen, de merken, figurale pijpen en ook beeldjes gemaakt van kleipijpaarde. Maar wat is een kleipijp zonder tabak? Daarom behandelt een deel van de lezing de teelt van tabak in de Betuwe. Er is namelijk een relatie tussen de grootte van de kleipijp en de ontwikkeling van de lokale tabaksteelt.
Vele kleipijpen zijn kunstwerken op zich. Tijdens de lezing bestaat er daarom de mogelijkheid om bijzondere kleipijpen van dichtbij te bekijken.

Terug



Wilt u de nieuwsbrief ontvangen, word dan lid van onze vereniging!

Ook kunt u zich verder laten informeren door, of inschrijven via e-mail.

© Historische Kring Kesteren en Omstreken